Bevrijdingsfeest Gaast 1946 Histoarysk Wurkferbân Wűnseradiel
Verslag van het bevrijdingsfeest te Gaast


Het archief van de voormalige gemeente Wunseradiel bevat een aantal verslagen over de bevrijdingsfeesten. Sommige maar een paar regels lang, maar ook wat meer uitgebreide exemplaren. Het verslag van het bevrijdingsfeest in Gaast hoort thuis in deze laatste categorie.

Wij hadden tijdens de bezettingstijd altijd gezegd: "Als we maar eerst vrij zijn, wat zullen we dan ouderwets feestvieren!" Maar van dat feestvieren scheen aanvankelijk niet veel te zullen komen. De bevrijding hebben we op enigszins plechtige wijze herdacht, maar toen was het wachten op een nationale feestdag die volgens de couranten spoedig uitgeschreven zou worden. Er kwamen echter wel enkele officiële feestdagen maar die werden zo onverwachts bekend gemaakt dat de tijd van voorbereiding om een flink feest te organiseren, ons totaal ontbrak.

Eindelijk kwam dan toch de 31ste Augustus in zicht en daar hadden we houvast aan. Een Oranjevereniging werd opgericht in de plaats van de vroegere feestcommissie en een gehouden collecte bracht bijna f. 1000,- op, een voor ons dorp ongekend hoog bedrag. Wij togen aan het werk. De damescommissieleden namen op zich om voor de cadeaus en de traktatie te zorgen, wat werkelijk in deze tijd geen gemakkelijke taak was. Zij sjouwden rond met eipoeder, suiker en pijnlijke voeten, fietsten bijna geheel Friesland door om cadeaus te verzamelen en kwamen met een werkelijk aardige collectie thuis. Zo goed en zo kwaad het ging, toog ieder aan het werk om het dorp een feestelijk aanzien te geven, wat bij gebrek aan dennegroen, vlaggen en papierversiering geen gemakkelijke taak was.
En op de morgen van de 29ste Augustus begon het feest. Om 8 uur werd een gemeenschappelijke kerkdienst in de N.H. Kerk gehouden, geleid door Ds. H.J. Hoek en Ds. S. Molenaar van Idsegahuizen, waarna op de ideaal gelegen ''Skieppepôlle" van Sipke Bakker op plechtige wijze de Nederlandse, Friese en geallieerde vlaggen werden gehesen.
Vervolgens konden de kinderen genieten van de wonderlijke capriolen van Jan Klaassen en zijn waardige echtgenote Trijn. Er werd, zoals gebruikelijk is, heel wat gestompt en geslagen en de jeugd genoot onuitsprekelijk!
Daarna dreigde een regenbui de feestvreugde te verstoren, maar gelukkig brak om 1 uur het traditionele Oranjezonnetje weer door. De optocht die toen gehouden werd, was alleraardigst. Genoemd mogen worden: de onderzeeër, de matroosjes, de 'âlderwetske kreambisite' (door de kinderen een stel 'âlde wiven' genoemd, de Rode-Kruiswagen enz. enz. Natuurlijk ontbrak niet een kermiswagen en de dames en heren die zich hiermee vermaakten, hadden zich buitengewoon natuurgetrouw en … vies toegetakeld. Als teken des tijds reden ook de heer Mussert met zijn onvolprezen tante op een hooiberg in de stoet mee. Genoemde landverrader werd zelfs door de N.B.S. nagezeten, die een formele klopjacht organiseerde. Mussert moest ten aanhore van de feestvierende menigte uit volle borst ''Leve de Koningin" roepen, hetgeen hij prompt deed.
Na de optocht begonnen de volks-en kinderspelen, terwijl de grammofoon met geluidsversterker vrolijke en daverende klanken over het terrein deed horen. Het kuipjesteken werd een groot succes en er is niemand zonder een nat pak afgekomen, wat trouwens ook de bedoeling was. 's Avonds werd op het elektrisch verlichte terrein het door eigen mensen samengestelde zangstuk: "Ho 't wy yn Gaest libje, wirkje en sjonge'' opgevoerd. Het weer hield zich ideaal en het succes was groot.

 

 

 

 


 

 

 

 

 

         

De tweede dag, 30 Augustus brak aan.

De optocht werd om 8 uur herhaald, waarna er ringfietsen was. Er begon echter een druiligere regen te vallen, wat de stemming niet verhoogde. Gelukkig was het in het geheel niet koud, wat goed van pas kwam toen 's middags om 1 uur verschillende heren en zelfs dames een gedeeltelijk vrijwillig en gedeeltelijk onvrijwillig bad namen in de dijkvaart bij het sprietlopen. De grote angstogen van sommige meisjes die niet zwemmen konden en in het koude nat tuimelden, waren zeer vermakelijk. Het water was echter niet onverdeeld schoon en verscheidene duikers kwamen met een net van waterplanten over hun hoofd weer boven water. Maar zulke kleinigheden telt men niet op een feest. Hierna werden de volks- en kinderspelen voortgezet. Er werden ettelijke flessen met water in zenuwachtige haast gevuld, het wasgoed werd aan de lijn gehangen in een staat zoals een rechtgeaarde huisvrouw in normale tijd het niet wil zien… Maar och, wij waren immers niet normaal, want wij vierden feest! 's Avonds op het verlichte terrein werden de volksspelen nog voortgezet en konden de ouderen hun kunsten beproeven in het steltlopen, terwijl daarna wonderlijk gevormde paren in vuile zakken, in de modder rolden en weer opkrabbelden, tot groot vermaak van de toeschouwers die liever schoon beleven… Na de prijsuitreiking begon de traditionele levende stoelendans. De dirigent van het uit enkele leden bestaande muziekcorps huppelde in zeer eigenaardige kledij op het plankier heen en weer. Er werd fel gestreden om een man, vrouw of meisje te pakken te krijgen. Eigenaardig was dat, hoe later het werd, des te langer de meisjes hun toevallig uitverkorene om de hals bleven hangen. Mar dat kan ook verbeelding van schrijver dezes zijn geweest, het terrein was ook niet erg best verlicht…


Om ± 1 uur 's nachts was de feestvreugde afgelopen. Allen strompelden toen met pijnlijke voeten en een rauwe keel, maar met een voldaan hart naar huis.


Gaast had weer eens ouderwets feest gevierd!

W. Bakker, secretaris "Oranjevereniging Gaast"

   

W Bakker, de auteur van het bevrijdingsverslag en van de revue "Lyts doarp yn rűzige tiid" is Wijbren Bakker. Wijbren Bakker wordt genoemd samen met Hermannus Rusch. Beiden waren onderwijzers en werkten vanaf 1938 samen aan een nieuwe lesmethode aardrijkskunde. Rusch woonde in Balk en Wijbren Bakker in Gaast. Wijbren Bakker verhuisde vanuit Gaast naar ST. Pancreas, Arnhem en tenslotte naar Leeuwarden.

   



Wybren Bakker.

Bron: http://www.wereldaandewand.nl/artikel11.htm

 

Foto 3618: Helaas bezitten we geen foto's van dit eerste feest van de Oranjevereniging. De bijgaande opname is van een kinderoptocht omstreeks 1936. In dat jaar werd muziekkorps Concordia weer nieuw leven ingeblazen. Vooraf gegaan door de ruiters; Johannes Bijlsma (rechts) en Teake Popma (latere bode van de Begrafenisvereniging Makkum) trekt de stoet langs de zeedijk. De grote trom werd op de rug gedragen door 'lytse' Douwe de Boer, daarachter loopt grote tromslager Gerke Hengst. Onder de andere muzikanten zijn herkenbaar: Age Yska, Mink Wynia, Auke Rienstra, Dirk de Vries, Anne de Boer, Tamerus Hoekstra en Ype Cuperus. 

Het eerste ploegje kinderen is verkleed als ''Piggelmee en zijn vrouwtje'' zoals de versierde boog mededeeld. De Piggelmeeboekjes waren populair en de in te plakken plaatjes kon men sparen bij Van Nelle's koffie en thee.

 

 

     

v.l.n.r  Jantsje Hoekstra, Janna Bakker, Froukje van Kalsbeek

 

 

 

 

 
 
 

Index pagina

Vorige pagina

 

Histoarysk Wurkferbân Wűnseradiel